Tijdens de coalitieonderhandelingen klinken weer de woorden “meer transparantie en nieuwe politiek”. Bij ieder nieuw kabinet worden deze steekwoorden gebruikt, en steeds weer komt er helemaal niets van terecht. En hoewel een echt minderheidskabinet op zich iets anders is dan wat we in de afgelopen vijftig jaar hebben gehad, wil dat nog niet zeggen dat het ook werkelijk nieuwe politiek gaat brengen. Hetzelfde geldt voor transparantie, die in de Haagse gangen al heel snel lijkt te verdwijnen zodra er crisissen en tegenvallers zijn.
Nu denk ik dat dit potentiële nieuwe kabinet meer kans van slagen heeft dan de afgelopen twee kabinetten die we hebben gehad. Twee van de drie voormannen behoren tot de nieuwe generatie politici. Ze zijn beiden van partijen die in de afgelopen jaren meerdere malen diep door het stof zijn gegaan, waardoor hun partij zich opnieuw heeft moeten uitvinden. En ze begrijpen werkelijk wat samenwerking met de oppositie betekent, omdat zij daar zelf tot voor kort onderdeel van waren.
Maar we blijven nog steeds zitten met één partij die vooral roept dat zij nieuwe politiek zal gaan bedrijven, maar dit in werkelijkheid nog nooit heeft gedaan.
De VVD is, naast de PVV, de partij met de minste transparantie, de meest corrupte politici en de grootste schandalen uit de parlementaire geschiedenis. Nog dagelijks liegt de voorvrouw over feiten, maar neemt nooit na een confronterende factcheck verantwoordelijkheid voor de leugens die zij heeft verteld. En ook bij deze coalitieonderhandelingen is zij degene die dwars blijft liggen, terwijl ze met de vinger naar een ander wijst.
“Klaver moet volwassen worden” was de uitspraak van deze week, terwijl ze zelf als een prinsesje blijft zeuren over een poster van een pro-Palestijnse actiegroep waarop zij stond afgebeeld met de tekst: “Zij kozen genocide. Wat kies jij?”
Misschien is dat voor sommigen een smakeloze tekst, maar ik vind het in het kader van vrijheid van meningsuiting terecht dat oud-voorman Frans Timmermans deze poster en de actiegroep niet wilde veroordelen. Maar Yesilgöz blijft erover doordrammen en noemt het zelfs één van de redenen waarom zij niet voor een meerderheidskabinet met GroenLinks/PvdA kan gaan — omdat die partij weigert om een groep die iets lelijks over haar heeft gezegd, te veroordelen. Wie moet er nu volwassen worden?
Zolang de VVD onderdeel uitmaakt van het kabinet dat er gaat komen, is het maar de vraag of er ook werkelijk nieuwe politiek gevoerd zal worden. Want de VVD is niet betrouwbaar als het gaat om afspraken. Ze lieten Rutte IV vallen, ondanks dat er afspraken waren gemaakt over migratie. Ze gingen ineens weer samenwerken met de PVV omdat ze het beste voor het land wilden. Ze zouden nieuwe politiek gaan voeren, maar er zijn nog nooit zoveel achterkamertjesafspraken geweest als nu.
We gaan nieuwe politiek voeren is met het komende minderheidskabinet het devies.
Maar zelfs een minderheidskabinet is geen nieuwe politiek. Want hoewel de vorm waar nu naar gestreefd wordt niet meer is voorgekomen sinds 1918, hebben we zelfs in de recente geschiedenis diverse kabinetten gehad die het moesten hebben van gedoogsteun van één of meerdere partijen uit de oppositie.
Het enige wat nieuw is, is dat een van de coalitiepartijen duidelijk niet bezig is om een meerderheid te krijgen voor haar plannen, aangezien zij de verhoudingen zo op de spits drijft dat iedere vorm van steun van de op één na grootste oppositiepartij op scherp komt te staan.
Nou ja, dan doet Yesilgöz en haar VVD tóch nog aan nieuwe politiek —
maar krijgen ze voor de zoveelste keer niets voor elkaar.